Za nami  spotkanie inauguracyjne projektu Genomika dla Polski (G4PL), które odbyło się w dniach 22-23 stycznia 2026 w Poznaniu. Głównym celem projektu jest stworzenie ogólnopolskiej sieci laboratoriów prowadzących badania i oferujących usługi w obszarze genomiki na potrzeby podmiotów naukowych, gospodarczych i jednostek ochrony zdrowia.

Projekt, dofinansowany przez Unię Europejską, realizowany jest przez konsorcjum, w którym Lider – Instytut Chemii Bioorganicznej PAN (ICHB PAN), w tym Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (PCSS), współpracuje z jedenastoma jednostkami badawczymi:

• Instytutem Genetyki Człowieka PAN
• Instytutem Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN
• Politechniką Poznańską (Politechnika Poznańska)
• Uniwersytetem Warszawskim (Uniwersytet Warszawski)
• Uniwersytetem Medycznym w Białymstoku
• Uniwersytetem Łódzkim (Uniwersytet Łódzki)
• Uniwersytetem Gdańskim (Uniwersytet Gdański)
• Uniwersytetem Jagiellońskim (Uniwersytet Jagielloński)
• Narodowym Instytutem Kardiologii Stefana kardynała Wyszyńskiego – Państwowym Instytutem Badawczym w Warszawie
• Narodowym Instytutem Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie Państwowym Instytutem Badawczym – Oddziałem w Gliwicach
• Siecią Badawczą Łukasiewicz – Polskim Ośrodkiem Rozwoju Technologii we Wrocławiu.

Komisja Europejska wspiera realizację projektu Genomika dla Polski, finansowanego w ramach polityki spójności, który odpowiada na potrzebę stworzenia spójnej i interoperacyjnej infrastruktury danych genomowych.
Projekt przyczynia się do rozwoju medycyny spersonalizowanej oraz innowacyjnych terapii, a jednocześnie wzmacnia pozycję Polski w europejskim ekosystemie badań naukowych, przynosząc wymierne korzyści obywatelom.

Co się działo?

Spotkanie w dniu 22 stycznia, w siedzibie głównej ICHB PAN, miało w dużej mierze charakter otwarty i wzięło w nim udział liczne grono pracowników i doktorantów ICHB PAN oraz gości spoza Instytutu. Kierownik Projektu – dr hab. Luiza Handschuh, prof. ICHB PAN przedstawiła genezę i cele projektu G4PL. Wydarzenie uświetniły wykłady znakomitych gości: Prof. André Uitterlinden (Erasmus MC, Rotterdam), kierownik  projektu Genome of Europe, opowiedział o genomice z perspektywy europejskiej, natomiast Prof. Jan Lubiński (Pomorski Uniwersytet Medyczny, Szczecin) zaprezentował wyniki badań genetycznych predyspozycji populacji polskiej do chorób nowotworowych.

Wykłady są dostępne na kanale YouTube: https://youtube.com/live/PCMR3r5ePAg

W części otwartej spotkania odbyły się też cztery prelekcje naukowców z IBCH PAN – prof. Marka Figlerowicza, dr. Ireneusza Stolarka, dr. Michała Golubińskiego oraz dr Pauliny Gałki-Marciniak, którzy przedstawili tło historyczne oraz wyniki swoich badań w zakresie genomiki, archeogenomiki, genealogii genetycznej oraz  mikroRNA w genomie człowieka.

Krótka prezentacja konsorcjantów rozpoczęła część zamkniętą spotkania, którą kontynuowano kolejnego dnia, w siedzibie afiliowanego przy Instytucie PCSS. Przedstawiciele konsorcjum wzięli udział w praktycznych warsztatach, dotyczących zarówno kwestii merytorycznych, jak i administracyjnych.

Wizyta w PCSS zakończyła się zwiedzaniem centrum zarządzania siecią oraz serwerowni, gdzie znajduje się m.in. infrastruktura do badań z wykorzystaniem AI oraz komputer kwantowy, które posłużą do analizy i przechowywania danych wygenerowanych w projekcie.

Dlaczego to ważne?

Projekt G4PL rozbudowuje nowoczesną infrastrukturę do badań genomicznych, która docelowo pozwoli pokryć całkowite zapotrzebowanie Polski na  sekwencjonowanie genomów. Oznacza to brak konieczności wysyłki próbek DNA do sekwencjonowania poza granice kraju, bezpieczeństwo danych przechowywanych w centralnym repozytorium krajowym, większą dostępność do zaawansowanych technologii i obniżenie ich kosztów. W efekcie stworzy to polskim laboratoriom i podmiotom gospodarczym realną możliwość konkurowania na światowej arenie badań naukowych i aplikacyjnych w takich dziedzinach jak medycyna, biotechnologia czy farmacja. W ramach projektu planowane jest również zebranie i poddanie sekwencjonowaniu próbek pochodzących od 6-7 tys. dawców, w tym pacjentów z chorobami rzadkimi. Część z nich będzie stanowić polski wkład do europejskiego projektu Genome of Europe. To inwestycja w przyszłość i zdrowie Polaków! 💪

Projekt dofinansowany przez Unię Europejską w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki.

Wartość projektu: 248 337 770,24 zł

Kwota dofinansowania: 180 481 656,59 zł

Okres realizacji: 2026-2029

Wkład niepieniężny do projektu wnoszą BCODERS S.A. oraz Analityk Genetyka Unrug Wójtowicz Sp. k.

#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie #PolskaNauka #Genomika #G4PL