12 grudnia 2025 roku odbyło się uroczyste otwarcie odrestaurowanej części przyziemia Pałacu w Turwi, zrealizowane przy dofinansowaniu Fundacji Most the Most. Uroczystość poprowadziła Zastępca Dyrektora ds. Współpracy, Agnieszka Konrad, która powitała zgromadzonych gości, wśród których znalazła się m.in. przedstawicielka Fundacji Most the Most – pani Martyna Krawczonek-Kosior.

W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele Dyrekcji ICHB PAN, Przewodniczący Rady Naukowej ICHB PAN, kierownictwo Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego, pracownicy ICHB PAN i PCSS, emerytowani profesorowie Instytutu, a także reprezentanci lokalnej społeczności oraz zaprzyjaźnionych instytucji współpracujących z Pałacem, m.in. Stowarzyszenia Teatralnego Legion, Fundacji Zakłady Kórnickie oraz Pałacu w Winnej Górze.

W uroczystości wzięli również udział przedstawiciele władz samorządowych: starosta Powiatu Kościańskiego pan Artur Opas, przedstawiciele Gminy Kościan – pan Jan Szczepaniak, Przewodniczący Rady Gminy Kościan, pan Mirosław Mądry, Przewodniczący Komisji Działalności Gospodarczej, Budżetu i Finansów Rady Gminy Kościan, pan Tomasz Klema, Radny Gminy Kościan, oraz pani Maria Prałat, Sołtys Turwi.

Podczas uroczystości Dyrektor Instytutu dr hab. Luiza Handschuh, prof. ICHB PAN, przypomniała krótką historię Pałacu w Turwi w strukturach ICHB PAN. W swoim wystąpieniu podziękowała osobom i instytucjom zaangażowanym w remont, funkcjonowanie Pałacu, jego rozwój i promocję, a także działania na rzecz pozyskiwania środków finansowych oraz przywracanie temu miejscu jego dawnej świetności.

Uroczystość uświetnił występ Poznańskiego Chóru Kameralnego Polskiej Akademii Nauk, pod dyrekcją dr Alicji Szelugi, który zaprezentował repertuar nawiązujący do zbliżających się świąt Bożego Narodzenia.

Kolejnym punktem programu była projekcja krótkiego filmu pt. „Mury mówią, czyli historia przyziemia Pałacu w Turwi” w reżyserii dr Magdaleny Baranowskiej-Szczepańskiej. W filmie Sylwia Sobczyk, Kierownik Zespołu ds. Turwi, przybliżyła historię Pałacu oraz dawne życie jego mieszkańców, podkreślając gospodarczą rolę przyziemia, które niegdyś tętniło życiem służby pałacowej, a obecnie otrzymuje nową funkcję społeczną zabytku otwartego dla społeczności lokalnej. Zrewaloryzowany zabytek w przyszłości stanie się zamiejscową siedzibą Centrum Innowacyjności i Edukacji Społecznej ICHB PAN – miejscem łączącym przeszłość z teraźniejszością i przyszłością, historię z nowoczesnością oraz doświadczenie minionych wieków ze współczesnymi osiągnięciami nauki.

Podczas uroczystości Fundacja Most the Most przekazała do Pałacu rzeźbę przedstawiającą Helenę Łubieńską oraz symboliczną podkowę z życzeniami szczęścia. Z kolei nieobecny na wydarzeniu prof. Paweł Chmielarz z Instytutu Dendrologii PAN w Kórniku podarował klon Dębu Rus – jednego z najstarszych dębów w Polsce. Drzewo zostało wyhodowane metodą in vitro w Instytucie Dendrologii PAN, gdzie opracowano metodę klonowania dębów szypułkowych. Sklonowany dąb posiada identyczny genotyp pędu i korzenia jak drzewo macierzyste. Po uzgodnieniach konserwatorskich zostanie on posadzony w zabytkowym parku przypałacowym.

Następnie goście udali się przed Pałac, gdzie odbyło się symboliczne przecięcie wstęgi oraz oficjalne otwarcie odrestaurowanej części przyziemia. W holu i na korytarzu Pałacu, dzięki wsparciu prof. Macieja Mycielskiego – wnuka Krzysztofa Morawskiego, ostatniego przedwojennego właściciela Turwi – przygotowano wystawę pt. „Turwia: ludzie, miejsca, codzienność”. Ekspozycja składa się z fotografii pochodzących z rodzinnych albumów, ukazujących codzienne życie mieszkańców Pałacu w Turwi sprzed 100 lat. Autorami wystawy są Arkadiusz Margraf, Sylwia Sobczyk oraz Agnieszka Konrad.

Serdecznie dziękujemy wszystkim gościom za udział w uroczystości i wspólne świętowanie zakończenia remontu części przyziemia w Pałacu w Turwi.

Prace remontowe zrealizowano dzięki dofinansowaniu Fundacji Most the Most